Lucide dromen: wat zijn het en wat kun je er mee?

Lucide dromen kan worden gedefinieerd als het “zich ervan bewust zijn dat we dromen, terwijl we dromen”. Luciditeit begint meestal in het midden van een droom wanneer de dromer zich realiseert dat de ervaring zich niet in de fysieke realiteit voordoet, maar een droom is. Het verandert je droomwereld in een alternatieve realiteit waar al je zintuigen tot leven komen en authentiek zijn.

Lucide dromen worden op twee manieren in gang gezet. In het ene geval droom je en dan is er een dusdanig ongebruikelijke gebeurtenis dat je je beseft dat je in feite aan het dromen bent. In het andere geval ben je net ontwaakt uit een droom en vervolgens weer in slaap gevallen met weinig tot geen bewustzijnsverlies.

Wetenschappelijk bewijs

De Britse parapsycholoog Keith Hearne was de eerste die in 1975 wetenschappelijk bewijs van lucide dromen ontdekte. In zijn onderzoek ontdekte hij de vooraf bepaalde bewuste oogbewegingen van een lucide dromende vrijwilliger. Hij ontdekte dat heldere dromen echte dromen zijn die zich voordoen in de REM-slaap en dat de lucide dromen wordt voorafgegaan door een REM-uitbarsting. Dokter Stephen LaBerge werd beroemd voor het repliceren van Hearne’s experiment en het formeel publiceren van zijn bevindingen.

Er zijn voordelen aan helder dromen. Een groep wetenschappers in Duitsland ontdekte dat “zelfreflectie in het dagelijks leven meer uitgesproken is bij personen die hun dromen gemakkelijk kunnen beheersen. Het gebied van de hersenen dat verantwoordelijk is voor zelfreflectie (onder andere) is aanzienlijk groter bij lucide dromers.”. Lucide dromen kunnen helpen bij het overwinnen van nachtmerries en kunnen creativiteit en probleemoplossend vermogen versterken. Als je eenmaal weet dat je droomt, kun je in principe alles doen wat je geest zich kan voorstellen zonder je te houden aan de wetten van de maatschappij en de natuurkunde.

Lucide dromen leren

Er zijn technieken die we kunnen volgen om te leren hoe we een heldere droom krijgen. Assistent klinisch hoogleraar psychologie aan Harvard en auteur van het boek The Committee of Sleep Deirdre Barrett: “Het belangrijkste wat je kunt doen is jezelf eraan herinneren voordat je in slaap valt dat je je wilt realiseren dat je aan het dromen bent. Een andere manier is de hele dag systematisch te controleren of je wakker bent of niet. Uiteindelijk zul je merken dat je dat ook controleert in een droom, waardoor je een lucide droom kunt binnengaan. Een manier om dit te doen is om overdag naar een digitaal horloge te kijken of om periodiek tekst te lezen gedurende de dag. In dromen heeft tekst meestal geen zin en verandert de tijd zeer snel.

Wat gebeurt er in een lucide droom?

Lucide dromen zijn een begrip geworden, maar er bestaat nog steeds veel verwarring over wat precies kan gebeuren in een lucide droom. Dit komt deels voort uit de rijkdom aan online informatie over de lucide dromen, die meer rekening houdt met wat mensen willen lezen dan met wat er echt over te lezen is, om daarmee de zoekende mens en de zoekende machine te behagen. Een ander deel van het probleem is dat de “gemeenschap” van lucide dromers eigenlijk afkomstig zijn uit zeer verschillende paradigma’s en dus verschillen van mening over de mogelijkheden van lucide dromen. Volgens Hurd (2015) zijn er drie mogelijkheden:

  • Een lucide droom is een droombewustzijn dat sterk lijkt op een waakbewustzijn. Rationaliteit, planning, het ophalen van herinneringen aan wakende intenties zijn allemaal aanwezig en dat geeft de dromer het gevoel “wakker” te zijn.
  • Een lucide droom is een droombewustzijn dat hogere bewustzijnstoestanden benadert, zoals meditatieve eenheid met de wereld en dialoog met andere wereldse wezens die vaak worden geïnterpreteerd als “spiritueel” of transpersoonlijk van aard.
  • Een lucide droom is een droombewustzijn met genezende staten, het terugwinnen van persoonlijke kracht, tantrisch emotionele/seksuele pieken, dromen van voorouders en de doden, en existentiële/initiatie-achtige dromen die soms eng en nachtmerrieachtig kunnen zijn.

Al deze drie betekenissen kunnen de waarheid zijn. Verschillende mensen hebben totaal verschillende ervaringen in hun lucide dromen, gebaseerd op hun interesses, persoonlijkheden en culturele achtergrond of geloof over de kosmos.

Bron

Hurd, R. (2015). Chthonic zones and meditative highs: Reframing lucidity within transpersonal anthropology. Annual conference of the International Association for the Study of Dreams, Virginia Beach, VA, June 2015.